Narodowy Kongres Nauki 19-20 września 2017

W dniach 19- 20 września 2017 roku w Centrum Kongresowym ICE w Krakowie odbył się Narodowy Kongres Nauki, który stanowił podsumowanie trwającej ponad rok dyskusji środowiska akademickiego dotyczącej reformy szkolnictwa wyższego i nauki.

Głównym punktem Kongresu była prezentacja przedstawiona przez wicepremiera i Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Jarosława Gowina podstawowych rozwiązań projektu ustawy obejmującej całość problematyki związanej z nauką i szkolnictwem wyższym. Przedstawione założenia projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nazwanej przez projektodawców konstytucją dla nauki, zmierzają do połączenia w jednym akcie prawnym czterech dotąd odrębnych ustaw regulujących ustrój i działanie szkół wyższych i nauki w Polsce: Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawa o stopniach i tytule naukowym, ustawa o finansowaniu nauki oraz ustawa o kredytach i pożyczkach studenckich.

W ponad dwutysięcznej liczbie obecnych na Kongresie przedstawicieli środowiska nauki i szkolnictwa wyższego z całego kraju, wzięło udział piętnastu członków Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP, reprezentujących środowiska akademickie Bydgoszczy, Częstochowy, Katowic, Łodzi, Poznania, Radomia, Rzeszowa i Warszawy. Przez dwa dni uczestnicy Kongresu uczestniczyli w prezentacjach, seminariach i panelach, które dotyczyły wielu obszarów regulowanych przez nową ustawę. Do najważniejszych obszarów zdaniem przedstawicieli RSzWiN ZNP, należały: ustrój szkolnictwa wyższego i nauki, ścieżki kariery naukowej, finansowanie szkolnictwa wyższego i nauki, sytuacja pracowników uczelni w świetle nowych rozwiązań ustawowych, rola studentów i doktorantów, reforma szkolnictwa a zrównoważony rozwój Polski. Należy podkreślić, że uczestnicy dyskusji w większości wyrażali swoje poparcie dla głównych założeń ustawy, jednak wobec niektórych zapisów zgłaszano wątpliwości i zastrzeżenia.

 

Rada SzWiN ZNP, od początku dyskusji nad reformą szkolnictwa wyższego i nauki, aktywnie włączyła się proces dialogu z projektodawcami dotyczącego kształtu ustawy. Wspólnie z kolegami z KSN „Solidarność” prowadziliśmy konsultacje z autorami ustawy, szczególnie w obszarze spraw pracowniczych, ścieżek kariery naukowej i uprawnień związków zawodowych. Podstawą do rozmów było nasze propozycje i kierunki rozwoju szkolnictwa wyższego i nauki i zawarte w Pakcie dla Edukacji oraz stanowisko wypracowane na wspólnej Konferencji trzech central związkowych, która została zorganizowana przez RSzWiN ZNP Warszawie. Kluczowym momentem dla naszego dialogu z przedstawicielami MNiSW było ogłoszenie Apelu RSzWiN ZNP i KSN „Solidarność” w sprawie zagwarantowania warunków do zrównoważonego rozwoju polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Te nasze działania spowodowały, że dwie najważniejsze centrale związkowe w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki zaczęły być postrzegane przez władze MNiSW jako partnerzy w dyskusji nad reformą szkolnictwa wyższego. Prezes RSzWiN ZNP oraz Przewodniczący KSN „Solidarność” zostali zaproszeni do paneli i przedstawiali stanowiska central związkowych w sprawach pracowniczych na Konferencji NKN w Warszawie oraz Narodowym Kongresie Nauki w Krakowie.

 

Pomimo osiągnięć w sprawach pracowniczych – zniesienie rotacji, docenienie stopnia naukowego doktora, obowiązek wprowadzenia regulaminów pracy i regulaminów wynagrodzeń- istnieją jeszcze obszary, gdzie musimy wypracować inne rozwiązania, np. domagamy się by zasady okresowej oceny pracowników, która stanie się teraz głównym instrumentem w polityce kadrowej szkoły wyższej musiały być uzgadniane z działającymi w uczelni związkami zawodowymi. Mamy nadzieję, że w duchu dialogu z MNiSW tę sprawę rozwiążemy w ramach instytucjonalnych konsultacji społecznych.

Należy stwierdzić, że tak szerokie konsultowanie projektu ustawy z przedstawicielami związków zawodowych jest pozytywnym zjawiskiem, niepraktykowanym w latach poprzednich. Dlatego Sekretariat Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ze zdziwieniem przyjął stanowisko Sojuszu Lewicy Demokratycznej w sprawie reformy szkolnictwa wyższego ogłoszone w dniu 19 września 2017 roku. Uważamy, za wielkie nieporozumienie zawarte w stanowisku stwierdzenie, że: „Alternatywny, kompleksowy projekt reform przedstawiły Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz Komitet Kryzysowy Humanistyki Polskiej.” Stwierdzamy, że Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP nigdy nie przedstawiała alternatywnego kompleksowego projektu reform, lecz brała udział na zasadach dialogu społecznego w konsultacjach dotyczących projektu Ustawy 2.0. Z przykrością musimy zauważyć, że sygnatariusze tego apelu, byli zaproszeni, jednak nie wzięli udziału w Konferencji trzech central związkowych, która została zorganizowana przez RSzWiN ZNP Warszawie i na której przedstawialiśmy nasze stanowisko dotyczące założeń reformy szkolnictwa wyższego i nauki.