Rok 2019 pod rządami nowej ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – nowa rzeczywistość, wiele zmian, ogrom pracy …..

Koleżanki i Koledzy

Minął rok 2018, rok pełen wyzwań i ciężkiej pracy nad nową ustawą prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zwanej Konstytucją dla Nauki lub Ustawą 2.0.  W pracach nad ustawą konsekwentnie dążyliśmy do realizacji fundamentalnej zasady: w sprawach pracowniczych związki zawodowe muszą mieć ustawowo zagwarantowane prawo do prowadzenia negocjacji z pracodawcą. 20 lipca 2018 roku uchwalona została nowa ustawa. Jej zapisy pozwalają, aby związki zawodowe były partnerami w sprawach pracowniczych. W zapisach ustawowych znalazł się po raz pierwszy od wielu lat art. 33, który brzmi: „Rozstrzygnięcia organów uczelni nie naruszają uprawnień związków zawodowych wynikających z ustaw”.  Według nowej ustawy uczelnia musi wprowadzić regulamin pracy i regulamin wynagradzania lub zakładowy układ zbiorowy pracy. Te wewnętrzne akty prawa pracy muszą być uzgodnione z działającymi w uczelni związkami zawodowymi. Jednocześnie, na wniosek naszego przedstawiciela w OPZZ zostały wprowadzone poprawki do art.  27 ust. 2 i 3 ustawy o związkach zawodowych, które otrzymują brzmienie: „2. Przyznawanie świadczeń z funduszu, o którym mowa w ust. 1, jest dokonywane w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową. 3. Regulaminy nagród i premiowania są ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową; dotyczy to również zasad podziału środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych.” Mimo wprowadzenia wielu rozwiązań ułatwiających związkom zawodowym prowadzenie dialogu społecznego na uczelniach  nie wszystko przebiegło zgodnie z naszymi oczekiwaniami i zasadami partnerstwa .

2019 rok stawia więc przed nami wiele, nowych wyzwań. Priorytetowym zadaniem będzie realizacja wzrostu wynagrodzeń dla pracowników uczelni publicznych.  Konsekwentnie będziemy dążyć do szybszego wzrostu wynagrodzeń, w oparciu o art. 383 ustawy, który wprowadza coroczny wzrost wskaźnika waloryzacji środków finansowych na naukę o 0,1, począwszy od roku 2020. Jednocześnie, rok 2019 to rok opiniowania statutów uczelni, uzgadniania regulaminów pracy i regulaminów wynagradzania.

Koleżanki i Koledzy

Rok 2019 to kolejny rok pełen wyzwań i ciężkiej pracy dla zarządów organizacji uczelnianych Związku Nauczycielstwa Polskiego. Nowa ustawa wprowadza zasadniczą zmianę w  mentalności środowiska akademickiego, wzmacnia władzę rektora, sytuując go roli zarządzającego centralnie uczelnią. Została zminimalizowana zarządcza rola Senatu uczelni. W tej rzeczywistości wzrasta rola organizacji związkowych w obronie zbiorowych praw pracowniczych, w tym w kreowaniu warunków pracy i płacy na Uczelniach. Od tego, jak wywiążemy się z tych zadań zależeć będzie sytuacja naszych organizacji związkowych ZNP na uczelniach.

Szkolenie z zakresu wdrażania ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dla przedstawicieli uczelnianych związków zawodowych

W dniach 13 – 14 grudnia 2018 roku w Warszawie odbyło się szkolenie z zakresu wdrażania ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dla przedstawicieli uczelnianych związków zawodowych. Szkolenie zostało zorganizowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na prośbę Sekretariatu Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego. W szkoleniu wzięło udział 63 przedstawicieli uczelnianych organizacji związkowych z ZNP i NSZZ Solidarność. Prowadzącymi panele szkoleniowe byli Dyrektorzy odpowiednich Departamentów Ministerstwa NiSW, którzy odpowiadają za wdrażanie Ustawy 2.0

Tematyka szkolenia podzielona była na cztery następujące panele:

  1. Panel I.  Ewaluacja działalności naukowej uczelni – prowadzący: A. Dańda, B. Szkup, B. Banaszak).
  2. Panel II. Finansowanie systemu szkolnictwa wyższego i nauki – prowadzący: M. Zielonka.
  3. Panel III. Sprawy pracownicze – prowadzący: M. Czaja, E. Trojanowska.
  4. Panel IV. Ustrój uczelni – wybrane aspekty – prowadzący: M. Czaja

Szkolenie było bardzo merytoryczne i wyjaśniło związkowcom wiele nieścisłości i mitów dotyczących ustawy 2.0. Prowadzący panele w profesjonalny sposób wyjaśniali przepisy ustawy, przedstawiali harmonogram wdrażania ustawy, zwracali na nieprawidłowe interpretacje przepisów oraz działania związane z wdrażaniem ustawy prowadzone przez władze niektórych uczelni. Podczas dyskusji z uczestnikami w sposób profesjonalny, merytoryczny i zrozumiały wyjaśniali wiele kontrowersji dotyczących zapisów ustawy. Przekazane materiały szkoleniowe pozwolą organizacjom związkowym aktywnie włączyć się we wdrażanie ustawy 2.0 i monitorować działania władz uczelni.

Sekretariat Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP serdecznie dziękuje Kierownictwu Ministerstwa NISW za zorganizowanie szkolenia, szczególnie dziękuje prowadzącym szkolenie za ich profesjonalizm, merytoryczna wiedzę i zaangażowanie podczas prowadzenia paneli i dyskusji.

Materiały szkoleniowe zamieszczone są w zakładce  szkolenia.

 

 

 

Ustawa 2.0 opulikowana

30 sierpnia 2018 roku zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw:

1) Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – pozycja 1668

2) Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – pozycja 1669.

Oznacza to, że został zakończony proces legislacyjny i od 1 października 2018 roku jesteśmy w nowym systemie szkolnictwa wyższego. Teraz od nas wszystkich zależy, aby na poziomie uczelni wdrożyć te wszystkie korzystne zapisy, zwłaszcza pracownicze, które zostały wynegocjowane przez przedstawicieli Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP. Dlatego już od samego początku musimy pilnie studiować i uczyć się przepisów ustawowych. Wszystkie obowiązujące akty prawne dotyczące nowej ustawy zamieszczane będą w zakładce „Ustawa 2.0”.

Posiedzenie Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego

29 czerwca 2018 roku odbyło się ostatnie przed wakacjami posiedzenie Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP. Głównym punktem obrad Rady była dyskusja dotycząca reformy szkolnictwa wyższego i nauki. Pomimo szerokiego zakresu konsultacji społecznych, Ustawa 2.0 wzbudza szereg kontrowersji w środowisku akademickim, także wśród niektórych członków Rady. Rada w swoim stanowisku przyjętym 16. marca br. poparła generalnie reformę, stwierdzając, ze szereg zaproponowanych rozwiązań jest spójnych z rekomendacjami zawartymi w dokumencie programowym Rady – „Pakcie dla edukacji”. Ważnym argumentem za poparciem reformy jest uregulowanie w Ustawie 2.0 spraw pracowniczych i przeniesienie ich na poziom Kodeksu Pracy. Głównym punktem, który budzi zastrzeżenia Rady jest problem oceny okresowej nauczycieli akademickich. Związek domaga się, by zasady tej oceny były uzgadniane z działającymi na Uczelniach organizacjami związkowymi, a nie jak w propozycjach ustawowych – tylko opiniowane.

Kolejną kwestią, budzącą zastrzeżenia jest finansowanie szkolnictwa wyższego i nauki. Rada od wielu lat domaga się, by poziom finansowania był powiązany z PKB.

Dyskusja nad reformą była kontynuowana podczas spotkania z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego Wiceprezesem Rady Ministrów Jarosławem Gowinem.

Wicepremier Jarosław Gowin spotkał się z przedstawicielami Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki, by zaprezentować ostatnie zmiany w projekcie ustawy. W trakcie dyskusji odpowiadał na szereg szczegółowych pytań.

Jednym z poruszonych tematów były podwyżki. Według Jarosława Gowina, projekt ustawy przewiduje wzrost minimalnych wynagrodzeń: w przypadku asystentów oznacza to podniesienie pensji o 800 zł, adiunktów – 860 zł, a profesorów – nieco ponad 1000 zł. Zdaniem Ministra Gowina, skala podwyżek jest też uzależniona od „zaangażowania środowiska akademickiego w to, by podwyżki te stały się faktem”. Dlatego zaapelował, by całe środowisko akademickie wspierało starania ministerstwa, by wzrost wynagrodzeń i wzrost nakładów na szkolnictwo wyższe był jak największy. „Nie chcę oczywiście spychać odpowiedzialności za skalę podwyżek na państwa. Bo to moja odpowiedzialność i wiem, że będę musiał z tej skuteczności rozliczyć przed środowiskiem akademickim. Ale ta skuteczność będzie mniejsza lub większa w zależności od tego, na ile będę mógł liczyć na państwa pomoc” – dodał.

Wicepremier poinformował także Radę,  że na ostatnim etapie prac nad reformą wprowadzono przepis, który jasno rozstrzyga sprawę kosztów uzyskania przychodu.

W swoim wystąpieniu Minister Jarosław Gowin podziękował Radzie za dotychczasową współpracę i zaapelował aby członkowie RSzWiN ZNP włączyli się aktywnie w kolejne fazy wdrażania reformy i zaapelował do ZNP o współpracę w monitorowaniu efektów wprowadzanych zmian.

Więcej o reformie i spotkaniu z Ministrem Gowinem można przeczytać w Głosie Nauczycielskim. Polecam rozmowę Jakuba Rzekanowskiego ze Stanisławem Różyckim, wiceprezesem Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP – Głos Nauczycielski nr 25 z dnia 20 czerwca 2018 – „Reforma u bram” oraz artykuł Piotra Skury –  Głos Nauczycielski nr 27-28 z dnia 4-11 lipca 2018 – „Reforma czy karykatura?”

Polecam także:

http://uwm.edu.pl/znp/aktualnosci/notatka-ze-spotkania-wicepremiera-jaroslawa-gowina-z-czlonkami-rady-szkolnictwa-wyzszego

Galeria zdjęć

  • POSIEDZENIE RADY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I NAUKI ZWIĄZKU NAUCZYCIELSTWA POLSKIEGO 29 czerwca 2018

Posiedzenie Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego

16 marca 2018 roku odbyło się kolejne posiedzenie Rady SzWiN ZNP.
W pierwszej części posiedzenia wziął udział zaproszony do siedziby Rady Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego  Piotr Müller, który jest odpowiedzialny za przygotowanie projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Dodatkowo, po odejściu z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Sekretarza Stanu  Aleksandra Bobki  w gestii wiceministra Piotra Müllera jest nadzór nad szkolnictwem wyższym. W swoim wystąpieniu wiceminister mówił o zmianach,  jakie do projektu ustawy zaprezentowanego przez Ministerstwo w dniu 22 stycznia 2018 roku, wprowadzono po posiedzeniu Komitetu Stałego Rady Ministrów.  Po zaprezentowaniu zmian odbyła się dyskusja z udziałem członków Rady.
Dyskusja członków Rady dotyczyła modelu kariery, spraw pracowniczych i finansowania szkolnictwa wyższego i nauki. Spotkanie z wiceministrem Piotrem Müllerem zakończyło się po ponad półtoragodzinnej dyskusji.

  • POSIEDZENIE RADY SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I NAUKI ZWIĄZKU NAUCZYCIELSTWA POLSKIEGO 16 MARCA 2018 ROKU

W drugiej części obrad, Rada kontynuowała dyskusję dotyczącą projektu ustawy i przyjęła Uchwałę, która zawiera Stanowisko Rady SzWiN ZNP w sprawie projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 22 stycznia 2018 roku.

Stanowisko Rady

Rada zaaprobowała także projekt pisma do władz państwa o podtrzymanie propozycji długoletniego finansowania szkolnictwa wyższego i nauki do roku 2025 zawarty w projekcie ustawy, który powinien stać się dokumentem podpisanym przez wszystkie instytucje środowiska szkolnictwa wyższego i nauki.
Kolejnym punktem obrad Rady były sprawy budżetowe. Rada wysłuchała informacji o wykonaniu budżetu Rady w roku 2017 przedstawionej przez Prezydium Rady oraz zapoznała się z opinią Komisji Rewizyjnej SzWiN ZNP. Po krótkiej dyskusji  Rada przyjęła uchwałę zatwierdzającą sprawozdanie finansowe za rok 2017.
Rada wysłuchała także propozycji planu finansowego na rok 2018, opinii Komisji Rewizyjnej i po dyskusji przyjęła plan finansowy. Rada przyjęła także uchwałę opiniującą wnioski o przyznanie odznaczeń resortowych i związkowych.
Uchwały Rady zamieszczone są w zakładce dokumenty – uchwały Rady

Narodowy Kongres Nauki 19-20 września 2017

W dniach 19- 20 września 2017 roku w Centrum Kongresowym ICE w Krakowie odbył się Narodowy Kongres Nauki, który stanowił podsumowanie trwającej ponad rok dyskusji środowiska akademickiego dotyczącej reformy szkolnictwa wyższego i nauki.

Głównym punktem Kongresu była prezentacja przedstawiona przez wicepremiera i Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Jarosława Gowina podstawowych rozwiązań projektu ustawy obejmującej całość problematyki związanej z nauką i szkolnictwem wyższym. Przedstawione założenia projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nazwanej przez projektodawców konstytucją dla nauki, zmierzają do połączenia w jednym akcie prawnym czterech dotąd odrębnych ustaw regulujących ustrój i działanie szkół wyższych i nauki w Polsce: Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawa o stopniach i tytule naukowym, ustawa o finansowaniu nauki oraz ustawa o kredytach i pożyczkach studenckich.

W ponad dwutysięcznej liczbie obecnych na Kongresie przedstawicieli środowiska nauki i szkolnictwa wyższego z całego kraju, wzięło udział piętnastu członków Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP, reprezentujących środowiska akademickie Bydgoszczy, Częstochowy, Katowic, Łodzi, Poznania, Radomia, Rzeszowa i Warszawy. Przez dwa dni uczestnicy Kongresu uczestniczyli w prezentacjach, seminariach i panelach, które dotyczyły wielu obszarów regulowanych przez nową ustawę. Do najważniejszych obszarów zdaniem przedstawicieli RSzWiN ZNP, należały: ustrój szkolnictwa wyższego i nauki, ścieżki kariery naukowej, finansowanie szkolnictwa wyższego i nauki, sytuacja pracowników uczelni w świetle nowych rozwiązań ustawowych, rola studentów i doktorantów, reforma szkolnictwa a zrównoważony rozwój Polski. Należy podkreślić, że uczestnicy dyskusji w większości wyrażali swoje poparcie dla głównych założeń ustawy, jednak wobec niektórych zapisów zgłaszano wątpliwości i zastrzeżenia.

 

Rada SzWiN ZNP, od początku dyskusji nad reformą szkolnictwa wyższego i nauki, aktywnie włączyła się proces dialogu z projektodawcami dotyczącego kształtu ustawy. Wspólnie z kolegami z KSN „Solidarność” prowadziliśmy konsultacje z autorami ustawy, szczególnie w obszarze spraw pracowniczych, ścieżek kariery naukowej i uprawnień związków zawodowych. Podstawą do rozmów było nasze propozycje i kierunki rozwoju szkolnictwa wyższego i nauki i zawarte w Pakcie dla Edukacji oraz stanowisko wypracowane na wspólnej Konferencji trzech central związkowych, która została zorganizowana przez RSzWiN ZNP Warszawie. Kluczowym momentem dla naszego dialogu z przedstawicielami MNiSW było ogłoszenie Apelu RSzWiN ZNP i KSN „Solidarność” w sprawie zagwarantowania warunków do zrównoważonego rozwoju polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Te nasze działania spowodowały, że dwie najważniejsze centrale związkowe w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki zaczęły być postrzegane przez władze MNiSW jako partnerzy w dyskusji nad reformą szkolnictwa wyższego. Prezes RSzWiN ZNP oraz Przewodniczący KSN „Solidarność” zostali zaproszeni do paneli i przedstawiali stanowiska central związkowych w sprawach pracowniczych na Konferencji NKN w Warszawie oraz Narodowym Kongresie Nauki w Krakowie.

 

Pomimo osiągnięć w sprawach pracowniczych – zniesienie rotacji, docenienie stopnia naukowego doktora, obowiązek wprowadzenia regulaminów pracy i regulaminów wynagrodzeń- istnieją jeszcze obszary, gdzie musimy wypracować inne rozwiązania, np. domagamy się by zasady okresowej oceny pracowników, która stanie się teraz głównym instrumentem w polityce kadrowej szkoły wyższej musiały być uzgadniane z działającymi w uczelni związkami zawodowymi. Mamy nadzieję, że w duchu dialogu z MNiSW tę sprawę rozwiążemy w ramach instytucjonalnych konsultacji społecznych.

Należy stwierdzić, że tak szerokie konsultowanie projektu ustawy z przedstawicielami związków zawodowych jest pozytywnym zjawiskiem, niepraktykowanym w latach poprzednich. Dlatego Sekretariat Rady Szkolnictwa Wyższego i Nauki ze zdziwieniem przyjął stanowisko Sojuszu Lewicy Demokratycznej w sprawie reformy szkolnictwa wyższego ogłoszone w dniu 19 września 2017 roku. Uważamy, za wielkie nieporozumienie zawarte w stanowisku stwierdzenie, że: „Alternatywny, kompleksowy projekt reform przedstawiły Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz Komitet Kryzysowy Humanistyki Polskiej.” Stwierdzamy, że Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP nigdy nie przedstawiała alternatywnego kompleksowego projektu reform, lecz brała udział na zasadach dialogu społecznego w konsultacjach dotyczących projektu Ustawy 2.0. Z przykrością musimy zauważyć, że sygnatariusze tego apelu, byli zaproszeni, jednak nie wzięli udziału w Konferencji trzech central związkowych, która została zorganizowana przez RSzWiN ZNP Warszawie i na której przedstawialiśmy nasze stanowisko dotyczące założeń reformy szkolnictwa wyższego i nauki.